Kanser Ağrısı
Kanser Ağrısına Ne Sebep Olur?
Kanser ağrısı hem kanserin kendisinden hem de tedavi sürecinden kaynaklanabilir. Tümör büyüdükçe çevredeki dokuya, sinirlere, kemiklere veya organlara bası yaparak ağrıya neden olabilir. Bunun yanında tümör, ağrı duyusunu artırabilen bazı kimyasal maddeleri de serbest bırakabilir. Cerrahi girişimler, radyoterapi ve kemoterapi gibi kanser tedavileri de doğrudan veya dolaylı olarak ağrıya yol açabilir.
Birçok hastada kansere bağlı ağrı, zamanla hastalığın kendisinden bile daha baskın hâle gelebilir ve günlük yaşamı ciddi şekilde kısıtlayabilir. Bu nedenle kanser ağrısının doğru şekilde tedavi edilmesi, kanser tedavisinin ayrılmaz ve çok önemli bir parçasıdır.
Kanser ağrısı farklı şekillerde hissedilebilir: donuk, sızlayıcı, keskin ya da yanıcı tarzda olabilir. Sürekli veya aralıklı, hafif, orta ya da şiddetli düzeyde seyredebilir. Hastanın ne kadar ağrı hissettiği; kanserin tipi, evresi, vücutta bulunduğu yer, eşlik eden hastalıklar ve kişinin ağrı eşiği gibi birçok faktöre bağlıdır. Önemli olan, ağrının çoğu durumda yönetilebilir olduğu ve kontrol altına alınmasının mümkün olduğunun bilinmesidir.
Kanser Ağrısı Tedavisi
Kanser ağrısı için farklı düzeylerde birçok tedavi seçeneği mevcuttur. Tedavi, ağrının nedenine, şiddetine, hastanın genel durumuna ve daha önce denenmiş yöntemlere göre planlanır. Çoğu zaman tek bir yöntem yerine, birkaç tedavinin birlikte uygulanması gerekebilir.
Genellikle ilk basamakta basamaklı ilaç tedavisi tercih edilir. Hafif ağrılarda reçetesiz temin edilebilen basit ağrı kesiciler kullanılabilir. Bu ilaçlarla kontrol altına alınamayan ağrılarda, basamak şeklinde zayıf veya güçlü narkotik analjezikler (opioidler) tedaviye eklenir. Hastanın durumuna göre antidepresanlar, antiepileptikler, steroidler ve nöropatik ağrı ilaçları da ağrı kontrolünü desteklemek için kullanılabilir.
Uygun hastalarda, ağrı sinyallerinin beyne iletilmesini azaltmak amacıyla sinir bloğu uygulanabilir. Sinir blokları, özellikle şiddetli ve ilaç tedavisine zor yanıt veren ağrılarda, diğer tedavilere yardımcı bir yöntem olarak iyi sonuç verebilir.
Birçok tedaviye rağmen kontrol altına alınamayan, ileri düzey ve yaygın kanser ağrılarında, epidural/spinal kateter yerleştirilerek morfin infüzyonu uygulanması yüksek oranda başarı sağlayabilir. Böylece daha düşük dozlarda, daha hedefe yönelik bir ağrı kontrolü mümkün olur.
Tüm ağrı kesici ilaçların ve blokların yan etkileri olabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle her tedavinin olası yararları ve riskleri, hastanın hekimiyle birlikte ayrıntılı şekilde değerlendirilerek karar verilmelidir.
